Leonard de Vries

Het Jongens Radioboek

Home
Leonard de Vries overleden
Leonard de Vries in de media
Leonard de Vries bij W.H.G.Stuiver
Het Jongens Radioboek
Het Jongens Electriciteitsboek
De Jongens van de Hobbyclub
Hobbyclubs
Leonard de Vries en het Berglandschap
Opkomst en ondergang van Hobby Club Utrecht
Hoe een boek je leven vormt
Leonard de Vries en fotografie
Chaweriem
Dank U, meneer Edison
Leonard de Vries thuis
Leonard de Vries in English
Van Hobbyclub naar Maker community
Techniek, Erotiek en Geluk
Varia
John Hummel, illustrator
Bibliografie
Links
Over de plakboekmaker
Contact
Plakboek

Bernard-album/Capture-seperator.JPG

Dit is hèt boek dat, door legio jonge jongens, met rode oortjes werd gelezen en bij hen de kiem legde voor een levenslange belangstelling voor radiotechniek als hobby of beroep.

Bernard-album/Capture-tiny-spacer.JPG

tn_radioboekIA.jpg

tn_radioboekIA.jpg

tn_radioboekIA.jpg

tn_radioboekIA.jpg

      

Vier edities van het Jongens Radioboek. vlnr: Eerste deel, Tweede deel (eigenlijk geschreven door L.CH.G van den Berg) en vroegere edities uit de oorlogstijd.

Bernard-album/Capture-seperator.JPG

Capture-radio-vries-1.JPG

Bernard-album/Capture-seperator.JPG
webassets/radio-boek-vries-1.jpg

Bernard-album/Capture-tiny-spacer.JPG

webassets/boek2.jpg

Bernard-album/Capture-tiny-spacer.JPG

Bernard-album/Capture-tiny-spacer.JPG

webassets/boek3.jpg

Bernard-album/Capture-tiny-spacer.JPG

Links: Een bladzijde uit het boek met 1 , 2 en 3 lamps zelfbouw toestellen waarvan de eerste met honinggraat spoelen.

Rechts: Schema van een 3 lamps toestel uit het Jongens Radio Boek. Merk op dat er geen luidspreker trafo werd gebruikt. In die tijd waren luidsprekers vaak direct al 2000 Ohm i.p.v. 5 Ohm. De buizen stamden van voor de Oorlog.

Het zijn deze schema's en bouwbeschrijvingen die vele Nederlanders in staat stelden een ontvanger in elkaar te knutselen tijdens de Duitse bezetting. De radio-onderdelen  waren op het Amsterdamse Waterloopplein nog gewoon te koop!

Jack Donio (c) 2007 Holland

Bernard-album/Capture-seperator.JPG
vries-radio-2.JPG
webassets/radio-vries-2.jpg

Bernard-album/Capture-seperator.JPG

het_jongens_radioboek_deel1A.jpg

Als jongen droomde ik ervan bovenstaande versterker te kunnen maken. Jammergenoeg ontbrak de kennis en geld. Dat kwam later, tijdens de Technische school en na het lezen van talloze Radio Bulletins en Radio Electronica's.

De versterker stond op de omslag van deel 1 maar werd pas behandeld in deel 2 vanwege de moeilijkheidsgraad. De buizen waren vaak van Amerikaanse makelij, vanwege de beschikbaarheid in dumpwinkels, of stamden van voor den oorlog.

(L.H.)

Bernard-album/Capture-tiny-spacer.JPG

amp_jong_rad_foto.jpg
Klik voor vergroting

amp_jong_rad_schema.jpg

       Links: versterker zoals het verscheen in deel 2.            Rechts: het schema

Van het bouwen van bovenstaande versterker is nooit iets gekomen. Het ontwerp begon in de loop van de vijftigerjaren ook behoorlijk antiek te worden.

Bovendien raakte ik in die tijd in de ban van stereo, als gevolg van de demonstraties op de FIRATO die een grote indruk op mij maakte.

Een stereoversterker a-la-de Vries zou een monster zijn geworden. Dus het werd een ontwerp uit de Radio-Bulletin met EL84's en ECC83's.

Deze versterker, de Amroh Deuteron in stereo versie, komt in grote trekken overeen met wat ik toen in elkaar knutselde. (Met dank aan Peter Boin)

(L.H.)

Bernard-album/Capture-seperator.JPG

Jan Poortman:

Enige jaren geleden, kwam een kennis met de mededeling: "Ik heb nog wat oude radio's op zolder staan, kun jij daar nog wat mee ?" Natuurlijk kon ik dat, onder het motto, "Weggooien kan altijd nog", belanden er wel meer zaken op onze zolder.

vries-versterker.JPG
Versterker na restauratie

En ziedaar, een versterker die mij heel erg bekend voor kwam. Alles was echter gesloopt, verroest of kapot. Een geweldige uitdaging om hem weer aan de praat te krijgen.

Lees hier: Leonard de Vries zelfbouwversterker op zolder

Met dank aan PA3ESY    http://www.pa3esy.nl/

 

Bernard-album/Capture-seperator.JPG

Bernard-album/up_cmp_mdshapes_gbtn.gif

hetjongensradioboekblog.jpg

Onderaan de linker bladzijde zien we een kristalontvanger die mijn radiobelangstelling wekte. Dezelfde tekening staat ook in het Jongens Electriciteitsboek. Waar moest ik de onderdelen vandaan halen?  

Gelukkig beschikte ik over een sympathieke oom, die mij aan mijn eerste onderdelen hielp. (L.H.)

Bernard-album/Capture-tiny-spacer.JPG

Capture-kristal-vries.JPG

kristalontvanger.JPG

Mijn ervaringen met de kristalontvanger waren nogal teleurstellend. Selectiviteit liet te wensen over. Het beluisteren van een radiohoorspel was moeilijk als je ook nog moest ademhalen.

Na al die jaren hebben we kristalontvangerbolleboos Dick Kleijer om ons met e.e.a. te helpen.

Bernard-album/Capture-seperator.JPG

Bernard-album/Capture0onderdelen.JPG
(Met dank aan PA3ESY)

Onderdelen, en nog eens onderdelen! Toch begonnen die, in de tweede helft van de jaren vijftig, ouderwets te worden.

Er kwamen andere tijden! Het einde van het buizentijdperk naderde!

De halfgeleiders kwamen eraan! 

Onderaan de linker bladzijde zien we de hkm

Bernard-album/OA70-diode-germanium.jpg

Het duurde niet lang of ik werd de trotse eigenaar van een heuse halfgeleider: de OA70 germaniumdiode, in een doosje! Het moet me een paar weken zakgeld gekost hebben!  (L.H.)         

Bernard-album/Capture-seperator.JPG

Nederlands Forum over Oude Radio's

C. Knoef , Steensel, 19-06-2013,

"Begin jaren 70 vond ik in de bibliotheek het Jongens Radioboek, ik kan wel stellen dat mijn radiohobby daar mee begonnen is. Volkomen gefascineerd heb ik dit boek uitgelezen, en direct ben ik begonnen om, samen met een klasgenoot van de lagere school, een radio zelf te bouwen.

Het was nog gelukt ook, met hulp van onderdelen gevonden op de plaatselijke vuilstort, dat kon toen nog. Later heb ik de beide delen van de naoorlogse uitgave kunnen kopen op een van de NVHR ruilbeurzen."

Bernard-album/Capture-seperator.JPG

Cornelis B-B, Amsterdam, 20-06-2013

"Als jongen knutselde ik wat met batterijen, electrische bellen, lampjes e.d. Toen kreeg ik van mijn opa een oude Philips "Broodtrommel"radio zonder de speaker. Die radio moest dus weer gaan spelen en ik zocht in de bip naar een radio boek. En ja, zo vond ik Het Jongens radioboek 1.

De "radio koorts"is daar na nooit meer over gegaan."

Bernard-album/Capture-seperator.JPG

Koude oorlog: .....

Het was in de vijftiger jaren, de periode waarin een 'koude oorlog' werd gevoerd. De echte betekenis van deze uitdrukking leerde ik pas later kennen.

Mijn belevenis, tijdens deze oorlog, vond plaats tussen de schelpen van mijn koptelefoon, luisterend naar mijn eerste eenlampsradio, gebouwd naar de tekening uit ''Het Jongens-radioboek'' van Leonard de Vries.

webassets/koude_oorlog_2.jpg

Lees hier verder...

Zendamateur van Luit (PA0LPN.C) aan het woord.  (Met dank aan Willem Barten)

Bernard-album/Capture-seperator.JPG

Echte radio's hebben lampen

Vroeger bouwden we veel radio's, je moest wel als je muziek wilde hebben, radio's waren in die dagen grote houten kasten en ze waren duur, erg duur.
Het was nog maar kort na de oorlog en er was overal nog gebrek aan dus ook aan radio's. Als je een radio wilde kopen moest je soms weken wachten dus een tweede toestel voor de tienerkamer zat er al  helemaal niet in. Nee die moest je zelf maken.

Gelukkig hadden we Leonard de Vries , deze auteur heeft toen hij tijdens de oorlog zat ondergedoken het Jongens Radio Boek geschreven. Voor ons schoolgaande jeugd was dat zo ongeveer "De Radio Bijbel". In duidelijke en vooral begrijpelijke taal bracht hij ons de kennis bij die je nodig had om een radio te bouwen en niet alleen dat, ook spelenderwijs leerde hij je zoveel over de theorie dat je ook begreep waar je mee bezig was en hoe het werkte.

Hele volksstammen radio en zendamateurs zijn hun loopbaan begonnen met de ontwerpen uit dit boek. Van kristalontvanger tot  1 , 2 en 3 lamps radio toestellen voor batterij en lichtnet, plaatstroomapparaten, geluidsversterkers duidelijk beschreven met schema's en tekeningen. En tussendoor nam hij je mee naar studio's, zendergebouwen, Radiofabrieken en de net uit het ei gekropen televisie .

Jack Donio (c) 2007 Holland

Bernard-album/Capture-seperator.JPG


Verhaal uit het “Het Jongens Radio Boek”
van Leonard de Vries.

We gaan terug in de tijd naar 1904.

In 1904 werden schepen, die oceaanreizen maakten, van radio voorzien, o.a. de “Noordam” van de Holland-Amerikalijn. De marconisten kwamen bijna allen van de telegraafstations en namen hun afkortingen en  codewoorden met zich mee. De algemene oproep was CQ, een codewoord, dat zich als de meeste andere nog altijd heeft gehandhaafd. De draadloze uitrusting was toen natuurlijk nog zeer primitief. De marconist kreeg  een of ander hok tot zijn beschikking, waar een grote Ruhmkorffse klos, een vonkenbrug, enige cohaerers, een morsesleutel en schrijfapparaat en enkele accu’s stonden opgesteld.

Uit deze tijd stamt de naam “shack” die de radioamateurs voor hun rommel en radiokamer gebruiken. De draadloze bracht wel de nodige afwisseling op de saaie zeereizen. De marconist verschafte de passagiers de nodige sensaties door de boel te laten werken. Uit de zender spatten dan grote vonken. Het oorverdovende geknetter en de lucht van verbrande zuurstof (ozon) trokken drommen nieuwsgierigen.

Soms werden berichten ter verzending aangeboden, maar het grootste deel van de dag luierde de marconist, er viel toch niets te doen. Voorschriften waren er nog niet in die tijd. Elke schooljongen die een oude  Ruhmkorffse klos op de kop kon tikken, prutste een zender in elkaar, fantaseerde noodberichten, luisterde officiële berichten af en veroorzaakte in de ether een geweldige warboel. Zond een schip onder deze  omstandigheden noodseinen uit, dan werden ze volkomen gestoord, terwijl de marconisten ook wel eens niet op hun post waren.

Soms kwam het zelfs voor dat marconisten draadloze schaakwedstrijden met elkaar speelden, hele dagen met elkaar in verbinding blijvend, waarbij het officiële verkeer op schandelijke wijze veronachtzaamd werd.  Tussen marconisten van verschillende landen bestond vaak gloeiende haat, die tot uitdrukking kwam in de scheldwoorden die ze aan hun mededelingen vooraf deden gaan. Ook bestond er de gewoonte om een uurtje te  gaan storen. Als een concurrerende maatschappij bezig was, legde de marconist een boek op de seinsleutel, waardoor de zender onafgebroken een alles storend geluid uitzond.

Over het noodsein was men het ook nog niet eens, meestal seinde men CQD (CQ Distress = noodoproep), de Duitsers gebruikten SOE en tenslotte werd in 1908 internationaal SOS afgesproken, hoewel velen het CQD bleven gebruiken. SOS is een makkelijk te onderscheiden teken (…- - -…) en is nog hèt sein als een schip in gevaar verkeert. De verklaring dat SOS een afkorting is van “ Save Our Ship” of “ Save Our Souls” of “ Send  Our Succour” (redt ons schip) zijn volkomen uit de lucht gegrepen. Toch heerste er nog grote wanorde in het radioverkeer, totdat een ontzettende scheepsramp aller ogen opende.

Op 11 Mei 1911 liep te Belfast het grootste en mooiste passagiersschip dat ooit gebouwd was, de “ Titanic”, van stapel. Het jaar daarop vertrok het schip, dat om zijn moderne veiligheidsmaatregelen het onzinkbare schip genoemd werd, met ongeveer 2200 opvarenden voor zijn eerste reis naar New York. Er heerste een ongekende luxe aan boord, er waren een zwembad, een palmentuin, en tennisbaan en een restaurant, maar in de  reddingsboten was slechts plaats voor de helft van de opvarenden.

Op Zondag 14 April kwam het schip in de zone van de ijsbergen. Het voer echter met grote snelheid verder om in een recordtijd in New York te arriveren. Om 23:40 botste het schip tegen een ijsberg. Onmiddellijk werden  de waterdichte deuren gesloten en de passagiers, die een lichte schok hadden gevoeld, gingen voort met hun vermaak. Uiterlijk was alles in orde, maar onder water was de scheepswand over een lengte van 100 meter opengereten en het water stroomde met zo’n kracht naar binnen dat de pompen het niet konden bijhouden. Toch maakte men zich niet dadelijk ongerust, de zee was spiegelglad en het schip was immers onzinkbaar. Spoedig zond de marconist Philips het CQD uit (zoals je ziet geen SOS ) met een opgave van de positie van het schip.

Verscheidene schepen, die echter tamelijk ver verwijderd waren, hoorden de noodkreten van het zinkende schip en spoeden zich er heen. Eén schip was slechts vijftien mijlen verwijderd, het was de  “Californian”. Het had  maar één marconist aanboord, die vijftien minuten voor het seinen van de “Titanic” zijn dienst beëindigde en ging slapen, waarop hij het volste recht had. Zodoende hoorde de marconist van de “California”, die anders  ongetwijfeld de grootste scheepsramp aller tijden had kunnen voorkomen, het noodsein niet.

Er was ruimschoots tijd in de reddingsboten te gaan, maar de passagiers wilden het veilige, warme schip niet verlaten. Toen zonk de voorsteven steeds dieper en was het vrijwel onmogelijk de boten te strijken. Het licht  ging uit en het schip stak rechtop uit het water. Daarop zonk ‘t weg in de diepte, voordat de andere schepen het hadden kunnen bereiken. Dit geschiedde om 02:20 uur ‘s nachts en honderden mannen, vrouwen en kinderen, met reddingsgordels om, streden de doodsstrijd in het ijskoude water en mijlen ver was het helse geschreeuw van deze gedoemden te horen.

Anderhalf uur later bereikte het eerste schip de plaats, waar de “Titanic” gezonken was. Er viel geen spoor meer van te bekennen, maar op het water dreven de honderden lijken van de passagiers en bemanning, doodgevroren door de hevige koude. Slechts 712 van de 2200 opvarenden hebben de ramp overleefd. Vrijwel de gehele bemanning, inclusief de kapitein en marconist Philips, heeft tot het laatst op haar post gestaan. Ook  de zender bleef in werking. De wereld had een les gehad en beijverde zich door allerlei maatregelen en voorschriften de veiligheid op zee op radiogebied te verzekeren.

Bernard-album/up_cmp_mdshapes_gbtn.gif

Bernard-album/Capture-seperator.JPG

Enter supporting content here

This site  The Web

Web hosting by Web.com

Mirja de Vries, Boudewijn Bjelke, Donna & Moas, Tirtsa de Vries, Ilonka de Vries, Linda de Vries, Wouter van Amstel, Hacquartstraat 25, 1071SG Amsterdam